Cooijmans KLokken

Oude en Antieke
Klokken

Japans Lantaarnklokje bijz, slagwerk   VERKOCHT

Een JAPANSE LANTAARNKLOK, "DOKEI" uit circa 1850.            

Het messing lantaarn uurwerk met spillengang met balans, is voorzien van een
spiraalveer voor de regulering. Het gaand en slagwerkwerk hebben elk een paling
en worden aangedreven door elk een gewicht. De valhoogte van de gewichten is
ongeveer 53cm per dag.

Het slagwerk is met een telschijf en slaat, heel bijzonder, alleen overdag de uren
op de bel, die boven op de klok zit. Het slaat bij zonsopgang 6 en daarna 2, 5, 1, 4, 2
Om 12 uur 9 maal en daarna 1, 8, 2, 7, 1 en bij zonsondergang weer 6

De messing wijzerplaat is boven de cijferring voorzien van twee venstertjes,
waardoor de datum aangegeven wordt. Verder is de wijzerplaat kunstig gegraveerde
met passie bloemen, zoals ook de deuren. De achterwand is strak.

De cijferring heeft 12 verschuifbare, messing “toki's” voor de tijdsaanduiding. De
toki's zijn gegraveerd en ingevuld met lak. De toki’s voor overdag zijn verzilverd.
Daarnaast zijn er 12 verschuifbare koperen half toki’s. De Japanse tekens op de
toki's stellen de volgende getallen voor: 6, 5, 4, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 9, 8, 7.

De decoratief ajour gezaagde ijzeren wijzer staat stil, en de cijferring met
de verschuifbare toki’s draait onder de wijzer door.
Hoogte  18,5 cm, breedte 10,7 cm en diep 10,7 cm.

Literatuur: W. Brandes, Alte Japanische Uhren en
                N.H.N. Mody, Japanese clocks.

De Japanse tijdmeting verschilt in grote mate van de Westerse tijdmeting. In plaats van een uur als vaste waarde te nemen verschilt in Japan de lengte van een uur, toki genaamd, naar de lengte van de dag en de nacht.

De dag en de nacht zijn beide ingedeeld in 6 toki, die van zonsopgang tot zonsondergang en van zonsondergang tot zonsopgang gerekend worden. In de zomer zijn de dagen langer dan de nachten en duurt dientengevolge een toki overdag ook langer dan 's nachts. In de winter werkt dit andersom.

Om deze reden zijn er Japanse klokken met verschuifbare plaatjes, zodat de lengte van de toki veranderd kan worden. Tevens zijn er klokken waarbij de cijferring vastzit, maar waarbij het tikgetal van de klok te veranderen is door de gewichtjes van de waag te verplaatsen, zodat de klok langzamer of sneller gaat lopen. Dit komt voor bij de oudere klokken.

De cijfers van de klok lopen van 9 naar 4. Het enige cijfer dat vast is, is 9 uur, ons middaguur, 12 uur. (en middernacht 24 uur) De Japanse klokken geven aan hoeveel uren er nog komen in de toekomst (na de 5 komt de 4), Europese klokken geven aan hoeveel uren er al voorbij zijn (na de 5 komt de 6). In Japan was het cijfer 9 heilig.

Elke toki, 12 (2x6) in totaal, had ook een eigen teken van de dierenriem die ook wel werden afgebeeld op een cijferring rondom de gewone cijferring. 

web100_5523.jpg web100_5528.jpg web100_5520.jpg web100_5521.jpg web100_5522.jpg web100_5524.jpg web100_5525.jpg web100_5526.jpg webloden-gewichten100_5687.jpg